Hội nhà báo trao quà tết thật ý nghĩa cho đồng bào ở Gia Lai. (ảnh SGGP)

Chuyện biếu xén, lễ tết mỗi năm đã và đang thành cái lệ bất thành văn với xã hội, trước guồng quay “quà Tết biếu sếp” hiện nay Dantri đã có cuộc trao đổi thẳng thắn với 1 số chuyên gia, người dân để làm rõ về bản chất và những biến tướng của vấn đề này.

Quà biếu đã trở thành "câu chuyện chung" của rất nhiều người. Những ngày cuối năm, cứ ra đường lại thấy người người tất tả ngược xuôi.
Qua Tet sep la mot cach lach luat
TS xã hội học Trịnh Hoà Bình: Xã hội đang có “bệnh”...

Khởi thuỷ của quà biếu là cái gì đó đáng trân trọng. Nhưng khi quà biếu vượt quá giới hạn nào đó theo qui ước của xã hội thì nó bao hàm cả nghĩa hối lộ: chạy chức, chạy quyền, chạy lợi ích. Vì quà biếu mang màu sắc toan tính, thậm chí là toan tính đường dài nên nói theo ngôn ngữ của “con buôn”, đó là một sự đầu tư.

Nhiều người tự nhủ, tất cả các công ty ăn nên làm ra đều có chi phí quảng cáo, truyền thông rất lớn. Từ đó, họ ngộ nhận quà biếu cũng nằm trong hệ thống quảng cáo cho mình, chứ không chịu hiểu rằng đấy là phí nịnh bợ, hạ thấp mình.

Thông thường hiện nay các gia đình trung lưu có nhu cầu chạy đua, quà biếu chiếm khoảng 20-30% chi phí của họ trong dịp Tết. Đó là một con số bất bình thường, biểu hiện cho một xã hội có bệnh... Không phủ nhận, nhiều người bây giờ nhận quà biếu cũng đã từng và đang đi biếu người khác.

Cũng còn phải nói về một phong cách “ngược” trong biếu quà hiện nay: người có quyền lực cao hơn, biếu quần chúng với mục đích không ngoài cầu lợi.

Chúng ta đã có các chỉ thị, nghị định về việc cấm biếu và nhận quà biếu, nhưng đến nay đó vẫn là những quyết sách nằm “ngọ ngoậy” trên bàn giấy. Để chữa được bệnh quà biếu cầu lợi, theo tôi cần phải có một cuộc vận động sâu rộng trong cộng đồng.
Qua Tet sep la mot cach lach luat
PGS.TS luật học Phạm Hồng Hải, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư Hà Nội: Quà Tết “sếp” là một cách lách luật

Chuyện tặng, biếu quà cho nhau là một chuyện hết sức bình thường. Nó chỉ trở thành chuyện không bình thường khi đằng sau nó chứa đựng những ý định không trong sáng như biếu quà để ép người nào đó hành động trái ý muốn của họ vì lợi ích riêng nào đó.

Pháp luật hiện hành không cấm ai biếu, tặng và nhận quà biếu tặng và còn coi đó là 1 loại thu nhập, phải công khai và phải nộp thuế cho khoản thu đó. ở Mỹ, người ta quy định cụ thể món quà biếu giá trị từ 200USD trở lên thì phải kê khai, nộp thuế. Chúng ta chưa có quy định cụ thể mức giá trị món quà biếu tặng bắt đầu phải kê khai.

Quà Tết “sếp” nhiều khi là một cách lách luật, một biến tướng của hành vi hối lộ, nhận hối lộ, tham nhũng. Có một thực tế là ranh giới giữa tình cảm và lợi dụng là rất mong manh. Chỉ có thể kết luận, hành vi “tết sếp” đó là vi phạm pháp luật nếu chứng minh được mối quan hệ nhân quả giữa nó với một lợi ích không chính đáng mà người biếu, tặng hoặc người nhận muốn có được bằng món quà.
Qua Tet sep la mot cach lach luat
Ông Lê Đống, cán bộ nghỉ hưu, phường Tràng Tiền: Đó là hình thức “hối lộ tay”

Trước đây quà tết sếp không nhiều và chủ yếu thể hiện sự trân trọng, tri ân những người bên trên. Nhưng giờ đây quà biếu đã biến tướng, trở thành kiểu “hối lộ tay” có tính phổ biến trong xã hội. Có lẽ chỉ còn không nhiều người can đảm đứng bên ngoài nhìn những đồng nghiệp của mình cùng hành tiến về dinh của sếp.

Cũng phải nói rằng, hiện nay vị thế xã hội của nhiều người đạt được là do họ biết ứng xử với sếp của mình. Những thành quả “có thật” ấy đã tạo ra kích thích có tính lan truyền nhanh trong xã hội. Chúng ta đều nhìn nhận việc biếu xén ấy đã trở thành một tệ nạn, nhưng vẫn chưa quyết liệt trong việc loại bỏ nó.
Qua Tet sep la mot cach lach luat
Chị Đỗ Thị Thu Hằng, văn phòng đại diện Gordlite của Singapore: Không thể ngồi yên nhìn người khác “vận động”

Sẽ có những người “vin” vào lí do “tình cảm” để biện hộ cho việc biếu sếp trong mỗi dịp Tết. Nhưng liệu có thể coi là tình cảm trong những trường hợp mà món quà ấy là những thứ cực đắt và kèm theo cả phong bì.

Cứ làm ngay một cuộc thăm dò sẽ thấy ngay rằng quà biếu sếp đang là khoản chi phí đáng ngại nhất của nhiều gia đình trong dịp Tết. Nhưng cũng phải thấy rằng nhiều người đang bị cuốn theo “phong trào”, họ không thể ngồi yên khi các đồng nghiệp đang “vận động”.

Có lẽ chỉ những người làm việc trong các công ty của nước ngoài như chúng tôi mới hoàn toàn thoát được gánh nặng quà sếp.
Qua Tet sep la mot cach lach luat
Anh Nguyễn Văn Đạt, Trung tâm máy văn phòng Sao Mai: Muốn sếp “ban phát” quyền lợi

Không còn phải bàn cãi về những ý đồ, toan tính gửi gắm trong những món quà đắt tiền. Nếu không là sự đầu tư quyền lực thì cũng trông đợi năm tới sếp “ban phát” cho mình những công trình hay những việc làm dễ “sinh lợi”.

Rõ ràng, đang có những người muốn tiến thân hoặc làm giàu mà không muốn dựa hẳn vào năng lực thực thụ của mình. Và tôi cũng chắc rằng, phía sau hậu trường của nhà sếp sẽ có lần vợ sếp ca thán rằng: “ thằng ấy mà chỉ có vậy thôi à”…

Theo tôi, phải qui định “giới hạn” giá trị của món quà để có thể khép vào tội hối lộ trong nhiều trường hợp.

Theo Dân Trí